การคัดเลือกลูกสุนัขไทยหลังอาน
ผู้เลี้ยงต้องถามตัวเองก่อนว่า ต้องการเลี้ยงสุนัขไทยหลังอานเพื่ออะไร    ในที่นี้ขอแบ่งวัตถุประสงค์
หลักใหญ่ๆไว้  2  อย่าง ดังนี้
1.  เลี้ยงเพื่อเป็นเพื่อนโดยไม่เน้นการประกวด
2.  เลี้ยงเพื่อการประกวด
การคัดเลือกลูกสุนัขสำหรับเลี้ยงเป็นเพื่อนหรือดูแลทรัพย์สินหรือเพื่ออนุรักษ์สายพันธุ์ก็ตามโดยไม่เน้น
การประกวด มีหลักพื้นฐานในการเลือกลูกสุนัขไม่แตกต่างจากการคัดเลือกเพื่อการประกวดนัก โดยใช้หลักพื้นฐาน ดังนี้

สุขภาพของลูกสุนัข

• ให้สังเกตที่ดวงตาลูกสุนัข จะต้องสดใสไม่มีขี้ตาหรือขุ่นมัว  ผิวหนังต้องไม่เป็นแผลจากการติดเชื้อ จะมีริ้วรอยได้บ้างเล็กน้อยจากการเล่นซุกซน  การเดินวิ่งจะต้องเป็นปกติ ไม่อ่อนปวกเปียกอันอาจจะมีปัญหาเรื่องโครงสร้างของกระดูก 
• ทดสอบการได้ยินโดยการตบมือเบาๆถ้าลูกสุนัขหันมาแสดงว่าหูไม่หนวก แต่ต้องไม่วิ่งหนีด้วยความตกใจ เพราะอาจมีปัญหาเรื่องจิตประสาท ให้เลือกตัวที่ร่าเริงและกระดิกหางเดินเข้าหา   สำหรับตัวที่นอนซมหรือไม่สนใจผู้คน มิได้หมายความว่ามีนิสัยเรียบร้อย แต่อาจมีปัญหาเรื่องของสุขภาพก็ได้
• ตรวจดูปากและฟันของลูกสุนัข โดยเหงือกต้องเป็นสีชมพู มีฟันสีขาวสดใสเป็นปกติแม้จะยังเป็นฟันน้ำนม  โดยฟันแท้จะเริ่มขึ้นเมื่ออายุ 4 เดือนขึ้นไป  จมูกต้องเปียกหรือชื้นเล็กน้อยไม่แห้งหรือมีขี้มูกแฉะ
• ควรเลือกซื้อลูกสุนัขเมื่ออายุอยู่ในระหว่าง 2-3 เดือน  

  ลักษณะเฉพาะของลูกสุนัข

• ตรวจดูหาง  ถ้าต้องการหางดาบตามที่นิยมกัน ก็ต้องเลือกลูกสุนัขตัวที่หางตั้งค่อนข้างตรงขึ้นข้างบนไว้ก่อน  เพราะเมื่อโตขึ้นหางจะเริ่มโค้งเข้าที่
• ตรวจดูอาน  ลูกสุนัขต้องมีอานบนหลังตั้งแต่เกิด ให้เลือกตัวที่มีอานสมดุลทั้งสองข้างเป็นหลักโดยไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงลักษณะของอาน ซึ่งมีได้หลายรูปแบบ (ดูมาตรฐานสายพันธุ์ประกอบ)
• ลูกสุนัขยังเล็กควรจะมีเล็บเป็นสีเข้มถึงดำ  ถ้ามีปากมอมจะมีเสน่ห์เพิ่มขึ้น แต่ไม่ควรมอมดำ
  มากจนเลยขึ้นไปถึงหน้าผาก  เพราะจะทำให้เสน่ห์ของดวงตาหมดความโดดเด่นไป ทั้งนี้ขนสี
  ดำบนกรวยปากของลูกสุนัขอาจเปลี่ยนได้เมื่อโตขึ้น  นิ้วเท้าไม่ควรมีเกิน 18 นิ้ว (เท้าหน้าข้างละ 5  นิ้ว และเท้าหลังข้างละ 4 นิ้ว) ไม่นิยมเอานิ้วติ่งไว้ ถ้ามีควรตัดออกหรือไม่เลือก
• หูลูกสุนัขโดยทั่วไปจะเริ่มตั้งเมื่ออายุประมาณ 2.5 เดือนขึ้นไป กรณีเลือกซื้อขณะอายุต่ำกว่านี้หูจะยังไม่ตั้ง  ควรจะเลือกตัวที่หูเล็กและบางเอาไว้ก่อน
• ลูกสุนัขควรจะมีปานดำบนลิ้นให้เห็นชัดเจนเมื่ออายุได้ 1 เดือนขึ้นไปแล้ว แต่ไม่จำเป็นต้องมี
  ลิ้นดำทั้งลิ้นหลักพื้นฐานในการเลือกลูกสุนัขไทยหลังอานสำหรับเลี้ยงเป็นเพื่อนข้างต้นก็น่าจะพอเพียงแล้ว

  สำหรับการเลือกลูกสุนัขไทยหลังอานเพื่อการประกวด ต้องพิถีพิถันเพิ่มขึ้นอีกหลายข้อเพื่อให้ได้ใกล้เคียงมาตรฐานสายพันธุ์ที่สุด ดังนี้

• ลักษณะการสบกันของฟันหน้า ต้องสบแบบกรรไกร (Scissor bite) คือ ฟันบนชิดกับฟันล่าง ด้านหน้า  และฟันล่างชิดกับฟันบนด้านใน  กรณีของฟันหน้ายื่นล้ำฟันล่างเรียกกว่า Over shot หรือฟันล่างยื่นล้ำฟันบนเรียกกว่า Under shot ทั้ง 2 กรณีจะไม่ผ่านการตัดสินของกรรมการ
• กระโหลกศีรษะ ต้องมีสัดส่วนได้มาตรฐาน กล่าวคือ กรวยปากยาวถึงจุดหักเป็น 1 ส่วน จากจุดหักถึงกลางกระโหลกยาวเป็น 2  เท่าของกรวยปาก ภาพรวมของหัวสุนัขต้องเป็นรูปสามเหลี่ยมรูปลิ่ม
• กรณีของลูกสุนัขควรเลือกตัวที่กระโหลกใหญ่ไว้ก่อน (ลักษณะกระโหลกที่สวยงามต้องสมดุลกับลำคอของสุนัขเมื่อโตเต็มที่แล้ว  มิใช่หัวใหญ่โตมากแต่คอเล็ก อกเล็ก จนดูเหมือนเดินหนักหัวหมดความสง่าไปเลย)
• ใบหูขนาดกลางและป้องไปข้างหน้าเล็กน้อย  กรณีลูกสุนัขยังเล็กยังมองไม่ออก แต่สามารถคาดคะเนจากลักษณะของพ่อแม่พันธุ์ได้
• เส้นหลัง (Top line) ต้องไม่แอ่นหรือโก่งขึ้น แต่ต้องเป็นเส้นตรงไม่มีสะดุดหรือรอยหยักและลาดลงไปหาบั้นท้ายทำมุมเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ก่อนถึงโคนหางควรลาดลงอีกระดับไปถึงโคนหาง เรียกว่ากรุ๊ป (Croup)
• มีหน้าอกที่กว้างและลึกถึงข้อศอกหน้า และเอวที่เว้าขึ้น (Tuck up) กรณีลูกสุนัข ให้ใช้ฝ่ามือลบกคลำที่หน้าอกและใต้ท้องก็พอจะคาดคะเนได้ระดับหนึ่ง
• ขาหน้ายืนตรงได้ฉากกับพื้นมากที่สุด กรณีของลูกสุนัข ให้ลองจับตัวลอยขึ้นแล้วสังเกตขาหน้าห้อยลงได้ฉากเพียงใด  ระวังอย่าวางลูกสุนัขอย่างแรง เพราะอาจกระทบกระเทือนกระดูกหัวไหล่ที่ยังไม่แข็งแรง
• ขาหลังต้องมีมุมระดับปานกลาง คือ จากมุมหักของข้อศอกหลังจนถึงพื้นเกือบได้ฉากกับพื้น และยืนได้แนวระดับกับขาหน้ามากที่สุด  ข้อขาหลังต้องไม่หุบเข้า หรือกางออก
• อุ้งเท้าทั้งสี่ต้องกลมเหมือนอุ้งเท้าแมว  นิ้วไม่กางหรือแบะออกข้าง กรณีลูกสุนัขยังเล็กๆอาจดูแล้วเหมือนกันหมด แต่ให้คาดคะเนจากพ่อแม่พันธุ์ได้
• ลูกสุนัขเพศผู้ต้องมีลูกอัณฑะสองลูกชัดเจน มิฉะนั้นจะไม่ผ่านการตัดสินของกรรมการ กรณีลูกสุนัขยังเล็กจะตรวจคลำได้ชัดเจนเมื่ออายุประมาณ 4-5 เดือนขึ้นไป
• การเคลื่อนไหวเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับสุนัขเพื่อการประกวด แต่ขณะลูกสุนัขยังเล็กโครงสร้างกล้ามเนื้อยังพัฒนาไม่ดีพอ  แนะนำว่าควรเลือกตัวที่เห็นว่าเคลื่อนไว้ได้ปกติหรือแข็งแรงที่สุดไว้ก่อน  เมื่อโตขึ้นสุนัขจะต้องวิ่งได้อย่างสมดุลทั้งตัว ขาหน้าไม่ปัดเข้าหรือปัดออก ขาหลังไม่หุบเข้าหรือแบะออกขณะวิ่ง เส้นหลังต้องไม่อ่อนยวบยาบ  หน้าเชิดขึ้น หางแกว่งไปมาขณะวิ่ง         (อ่านบทความ...เรื่องเคล็ดไม่ลับในการก้าวสู่การเป็นแชมป์ประกอบ)

Trdofjd/ มิ.ย.51