โดย คุณสมศักดิ์ กันธะณะ

1. TYPE ลักษณะประจำพันธุ์ สุนัขไทยหลังอานส่วนมากแล้วก็จะมีลักษณะเดียวกัน แต่ตัวที่มีลักษณะใกล้เคียงกับมาตรฐานมากกว่าก็คือตัวที่มี TYPE ถูกต้องกว่า

สัดส่วนที่สำคัญ (IMPORTANT PROPORTION)
- ความยาวลำตัว : ต่อขนาดความสูงควรจะอยู่ที่ตามยาวของลำตัวควรจะมากกว่าความสูงเล็กน้อย (ความสูงตั้งแต่ปลายเท้าจนถึงหัวไหล่ส่วนต่อของคอหรือหนอกคอ)
- ความลึกของอกควรจะมีความลึกถึงข้อศอก
- ความยาวของปากตั้งแต่จมูกไปจนถึงจุดหักใต้ระหว่างตา ควรจะสั้นกว่าความยาวจากจุดหักใต้ระหว่างตาไปจนถึงกลางศีรษะของสุนัขที่อยู่ระหว่างหูสองข้าง

หัว (HEAD)
กะโหลกด้านหน้า (Skull)
สุนัขตัวผู้มีขนาดค่อนข้างใหญ่ ด้านหน้ามีลักษณะแบนและลาดลงเล็กน้อย สู่จุดหักของจมูก ดูมีกรามออกด้านข้างเล็กน้อย ส่วนตัวเมียสัดส่วนของหัวจะเล็กกว่าตัวผู้

บริเวณหน้า (Facial Region)
- หู (Ears)
หูควรจะตั้งทั้งสอลข้าง ดูแล้วไม่ใหญ่หรือเล็กเกินไป หูเป็นรูปสามเหลี่ยม เวลาตั้ง เอียงมาด้านหน้าเล็กน้อยและไม่ชิดกัน
- จมูก (Nose) บริเวณปลายจมูกควรเป็นสีดำ รอบบริเวณจมูก สันจมูก (Nasal Bridge) จะต้องตรงยาว
- ช่วงปาก (Muzzle) มองด้านหน้า หน้าสุนัขดูเป็นรูปลิ่ม สุนัขสีน้ำตาลจะมีมอมบริเวณปากหรือไม่มีมอมก็ได้ ขึ้นกับความชอบของแต่ละคน
- ริมฝีปาก (Lips) ควรปิดสนิท
- ปาก (Mouth) มีปานดำบนลิ้น
- ฟัน (Teeth) ขาวแข็งแรงฟันหน้าสบกัน.... กรรไกร
- ตา (Eyes) ขนาดกลางคล้ายผลอัลมอนด์ มีสีตาเข้ม ส่วนสีกลีบบัวและสีสวาด อนุโลมให้มีสีน้ำตาลอมเหลืองได้

ส่วนคอ (Neck) ลำคอกลมมีกล้ามเนื้อแข็งแรง ดูแล้วไม่ยาวหรือสั้นเกินไป สมดุลกับลำตัว

ลำตัว (Body)
- หลัง (Back) เป็นเส้นตรง แข็งแรง
- เอว (Loin) แข็งแรงและกว้าง
- บั้นท้าย (Croup) ลาดเอียงเล็กน้อย
- อก (Chest) ลึกถึงข้อศอก

หาง (Tail) โคนหางใหญ่ แล้วเรียวไปสู่ปลายตามยาว ปลายหางยาวเกือบถึงข้อศอก หรือ..... หางตั้งตรงขึ้นไป โค้งเล็กน้อยคล้ายรูปเคียว

ขา (Limb)
- ขาหน้า (Front Legs) ตั้งตรง
- ขาหลัง (Hind legs) โคนขาใหญ่เวลายืนควรมีมุมขาเล็กน้อย
เล็บ เล็บมีสีดำหรือสีคล้ายขนก็ได้

การก้าวเดิน (Gait)
การย่างก้าวเดิน ลำตัวตรงไม่กระเพื่อมมากเกินไป มองด้านหน้าการเดินเป็นแนวขนาน ในลักษณะที่หัวไหล่ ข้อศอก ขาหน้าอยู่ในแนวเดียวกัน มองด้านหลัง เท้าหลังไม่สะบัดเข้าสะบัดออก การก้าวเท้ายาว มีแรงขับขาหลังดี ดูนุ่มนวล มีความสมดุลกับลำตัว...ขณะเคลื่อนที่

ขน (Coat) เส้นขน (Hair) สั้นและเกรียน ไม่ยาวเกินไปและปุกปุย
สีขน (Color) สีพื้น น้ำตาลแดง สีดำ สีกลีบบัว สีสวาด สีจะเข้มหรืออ่อนถือว่าใช้ได้

อาน (Ridge)
ลักษณะของอานจะมีรูปร่างแตกต่างกัน จะเป็นรูปใดก็ได้ อานควรมองเห็นชัดเจนและมีสมดุลกันทั้ง 2 ข้าง ความยาวของอานไม่ควรสั้นเกินไป รูปแบบของอานขึ้นอยู่กับความชอบของแต่ละคน

ขนาด (Size) ความสูง (จากปลายเท้าถุงส่วนบนของหัวไหล่ หรือหนอกคอ)
เพศผู้ (Dogs) 22 – 24 นิ้ว
เพศเมีย (Bitchs) 20 -22 นิ้ว
(เพิ่มความสูงต่ำได้อีก 1 นิ้ว)

ข้อบกพร่องที่ไม่ตัดสิน (Eliminating Faults)
- สุนัขไม่มีอาน
- สุนัขขนยาวมาก
- มีลูกอัณฑะใบเดียว

ข้อบกพร่อง (Faults) ลักษณะที่ต่างไปจากที่กล่าวมาควรถือว่าบกพร่อง จะบกพร่องมากหรือน้อยควรพิจารณาจากสัดส่วนความมากน้อยของข้อบกพร่องนั้นๆ
- อานไม่สมดุล
- การสบของฟันผิดปกติ

2. Balance ความสมดุล คือผลรวมของสุนัขตัวนั้นๆ ว่ามีอัตราส่วนต่างๆที่กลมกลืนถูกต้องหรือไม่ ดังเช่น ความยาวต่อความสูง ลักษณะหัว ส่วนต่างข้อต่อ ความกว้างและลึกของกะโหลกเมื่อเทียบกับมาตรฐาน

3. Style คือการแสดงออกของสุนัขแต่ละตัวที่มี ตาม...บุคลิกของสุนัขตัวนั้น มี Style ดี ตื่นตัวและสง่างาม ดูแล้วเกิดความพึงพอใจของผู้พบเห็น

4. Soundness มีการเคลื่อนไหวได้ดีทุกแง่มุม ถูกต้องตรงตามมาตรฐาน (สุนัขไทยม่ควรวิ่งตบเท้าหน้าเหมือนพันธุ์มิเนียเจอร์พินเชอร์)

5. Condition สภาพความสมบูรณ์ของสุนัขในวันนั้นจะต้องสมบูรณ์ที่สุด ได้แก่สุนัขที่มีความสมบูรณ์พอดี ไม่อ้วนหรือผอมเกินไป สุขภาพดี ดวงตาสดใส มีขนขึ้นเต็ม มีความเงางาม อารมณ์ดี ตื่นตัวเสมอ